نەخشەڕێگای دەربازبوون!

دەتوانین كۆمەڵگای كوردی پۆڵین بكەین بۆ سێ چین (خەڵك، ڕۆشنبیر، دەسەڵات) بە گوێرەی ئەم پۆڵینكردنە (چینی ڕۆشنبیر) پردی پێگەوەگرێدانی نێوان خەڵك و دەسەڵاتە، بۆیە پێموایە هەر كاتێك (درز یان بۆشایی) بكەوێتە نێوان خەڵك و دەسەڵات، ئەوا بەشێكی گەورەی بەرپرسیاریەتی دۆخەكە دەكەوێتە ئەستۆی ڕۆشنبیران، چونكە ئەركی سەرشانی چینی ڕۆشنبیرانە كەوا (نەخشەڕێگا بۆ هەردوو چینی خەڵك و دەسەڵات دابڕێژن، بە مەبەستی چاوساغیكردن و ڕۆشنكردنەوەی ڕێگایان) بەمەرجێك (خەڵك و دەسەڵات) گوێڕایەڵی چینی ڕۆشنبیر بكەن.

ئەگەر چاوێك بە مێژووی خۆپیشاندانەكانی جیهاندا بخشێنین، دەبینین زۆربەی خۆپیشاندان و ناڕەزایەتیەكان دەرەنجامی كۆمەڵێك هۆكار و گرفتی گەورە بوون، كە لە ئەنجامدا پردی پەیوەندی نێوان (خەڵك و دەسەڵات) درز و بۆشایی تێكەوتووە، بۆ چارەسەركردنی هۆكار و گرفتەكانیش كۆمەڵێك (ڕۆشنبیر و دەستەبژێری نیشتیمانپەروەر) بوونەتە فریادڕەس بۆ دۆخەكە و توانیویانە (پردێكی پتەو) لە نێوان خەڵك و دەسەڵاتدا دروست بكەنەوە، بۆ نموونە لە ناوەڕاستی سەدەی ڕابردوودا كاتێك گرفتی جیاكاری ڕەگەزی (Racism or Racial Discrimination) لە ئەمریكادا ڕۆژ بە ڕۆژ قۆڵتر دەبۆوە، كۆمەڵێك دەستەبژێری نیشتیمانپەروەر بەسەركردایەتی (مارتن لوپەر كینگ) دوای چەندین خۆپیشاندانی گەورە و فراوان، توانیان بە ئامانجە ڕەواكانیان بگەن و دەستكەوتی بەرچاو بەدەست بهێنن و كۆمەڵێك چاكسازی گەورە لە یاسا و ڕێساكانی ئەمریكا ئەنجام بدەن.

خۆپیشاندانەكانی ئەم دواییەی خەڵكی (دەڤەری سلێمانی) پێویستە ببنە دەرفەتێك بۆ ڕاچڵەكاندنی هەردوو چینی (دەسەڵات و ڕۆشنبیر) لە پێناو گوێگرتن لە (ڕەخنەی بونیاتنەر) بە میكانیزمی مەدەنی و دوور لە توندوتیژی بۆ گەیشتنی پەیامی خۆپیشاندەران، بەمەبەستی هەڵوەستەكردنی دەسەڵات و ئەنجامدانی بەخۆداچوونەوەیەكی جدی بۆ دۆزینەوەی چارەسەرێكی ڕیشەیی بۆ هەموو گرفتەكان بۆ پاراستنی كەشتی هەرێمی كوردستان لە نغرۆ بوون، لەم چوارچێوەیەشدا پێموایە ئەجیندای چارەسەرەكان پێویستە لەسەر بنەمایەكی (نەتەوەیی و نیشتیمانی) دابڕێژرێت و ئەم (10) هەنگاوەش وەك (نەخشەڕێگا)ی دەربازبوون لەخۆبگرێت:

1- نووسینەوەی دەستوورێكی هاوچەرخ بۆ هەرێم، بەجۆرێك دەستەبەری پرەنسیپەكانی دیموكراسی و مافەكانی مرۆڤ بكات، لە پێناو بەرز راگرتنی شكۆی هاووڵاتیان و دەستەبەركردنی ئازادی رادەربڕین و ئازادی میدیا و ئازدی خۆپیشاندانی مەدەنی (لەچوارچێوەی یاسا) و دوور لە توندوتیژی.

2- گرنگیدان بە پرسی (دادی كۆمەڵایەتی) و بەرز راگرتنی گوزەرانی هاووڵاتیان لە رێگای دابینكردنی مووچەی مووچەخۆران، كە پێكهێنەری زۆرێنەی چینی مامناوەندی كۆمەڵگان.

3- بەرنامەڕێژیكردن بۆ سێكتەری پەروەردە لە ڕێگای پڕۆسەی (مرۆڤ سازی و نیشتیمان سازی) بۆ ئەوەی (ئینتیما) بۆ تاكی كورد بگەڕێنرێتەوە تاكو بتوانێت بەرژەوەندی نەتەوەیی و نیشتیمانی زاڵ بكات بە سەر بەرژەوەندی (كەسی و حیزبی)دا.

4- ئەنجامدانی چاكسازییەكی ڕیشەیی لە سێكتەرەكانی حكومەت و كەرتی تایبەتدا.

5- برەودانی زیاتر بەپرسی (شەفافیەت) لە داهات و خەرجی گشت سێكتەرە جیاوازەكانی حكومەت و كەرتی تایبەت.

6- بووژاندنەوەی سێكتەرەكانی كشتوكاڵ و گەشت و گورزار لە پێناو هەمەچەشنكردنی داهاتی كوردستان و ڕەخساندنی دەرفەتی كار بۆ چینی گەنج و لاوان و كەمكردنەوی ڕێژەی بێكاری.

7- پاراستنی پێگەی پێكەوەژیان لە هەرێمی كوردستان.

8- پاراستنی ئاسایش و پێگەی سەقامگیری هەرێمی كوردستان.

9- یەكخستنەوەی هێزە سەربازی و ئەمنییەكانی هەرێم لەژێر چەتری حكومەتدا.

10- بە دامەزراوەیكردنی زیاتری دام و دەزگاكانی هەرێم لە سەر ئاستی هەرسێ دەسەڵات (یاسا دانان، جێبەجێكردن، دادوەری).

لە كۆتاییدا گرنگە بزانین كەوا هەموومان دانیشتووی ئەم “كەشتییە”ی هەرێمی كوردستانین و ئەركی سەر شانی هەموولایەكمانە، بە گیانێكی نەتەوەیی و نیشتیمانی چارەسەرێك بۆ كون و كەلەبەرەكانی ئەم كەشتییە بدۆزینەوە، چونكە بە نقوومبوونی ئەم كەشتیە نەك تەنها باشووری كوردستان زەرەر دەكات، بەڵكو تاكە ئومێدی هەر سێ پارچەكەی تری كوردستانی گەورەش لەبار دەچێت!

كارۆخ خۆشناو

پەخشی راستەوخۆی رادیۆ پۆلەتیک